Stoom je geest net zo klaar als je lichaam

IN VIER STAPPEN NAAR EEN COMPLEET ATLEET
DEEL III:  Stoom je geest net zo klaar als je lichaam.
Gun jezelf relatieve rust

Volgens de theorie zijn er drie grote pijlers die stevig moeten staan om een volwaardige sporter te zijn: trainen – voeding en rust. Als deze drie de nodige aandacht krijgen en in evenwicht zijn, dan ben je een compleet atleet. Voeg daar voor elke sport specifiek nog eens de zuil techniek aan toe en het plaatje klopt helemaal. In de andere blogposts kwamen training en voeding aan bod, vandaag lees je meer over het belang van rust in je sportieve agenda. En hoewel het aantal uren slaap enorm van belang is, ga ik het hier niet hebben over hoe lang of hoe kort je nachtrust moet zijn, noch over wat de beste manier is om languit in de zetel te hangen en de krant te lezen met de benen op de salontafel. Het gaat hier om relatieve rust, zaken die je kan doen om je geest net zo klaar te stomen als je lichaam. Op een heerlijk zachte manier, zonder forceren, maar met respect voor de kwaliteiten en beperkingen van je lijf. Zet je rustig neer met een kopje thee en neem de tijd om deze blogpost te lezen, het zal je misschien inspireren en op die manier kan het je meer bijbrengen dan dat je nu in zeven haasten op de fiets zou springen om er nog gauw even een stevige training door te duwen. Ik zou zeggen: “Keep calm and carry ohm… reading.”

Je prikkelt jezelf bij het trainen en tijdens de rustmomenten geef je je lichaam de kans om van die prikkels te herstellen. Een goede balanstussen beide is de sleutel tot progressie. De situatie van de scheurtjes die in de spieren ontstaan bij de inspanning en die tijdens de rustperiode moeten herstellen, kennen jullie ongetwijfeld. Daarnaast is trainen ook een belasting voor je geest. Soms is het al een hele strijd om nog maar aan een sessie te beginnen, laat staan om je tijdens een intensieve intervaltraining naar die welbepaalde hartslagzone te jagen en vol te houden tot het einde van het blok. Dit kan je alleen als je gefocust bent, overtuigd van je doel en zeker van je eigen kunnen. Ook deze focus en overtuiging kan je stimuleren door training.

“Je prikkelt jezelf bij het trainen en tijdens de rustmomenten geef je je lichaam de kans om van die prikkels te herstellen.” 

Tips van Cadel Evans
Naar aanleiding van zijn overwinning in de Tour in 2009 las ik een interview met Cadel Evans waarin hij vijf tips meegeeft om een betere sporter te worden. Vooral de laatste opende mijn ogen en bleef ik onthouden: STRETCH!: Om te vermijden dat je spieren vast komen te zitten, is het belangrijk om je onderrug, de hamstrings en de quads te stretchen tussen de trainingen. Evans raadt de “downward dog yoga pose” aan: start op je handen en knieën met bolle rug en je hoofd naar boven gericht. Je handen plat op de grond, de knieën uit elkaar. Duw jezelf op via je handen en breng je hielen naar de grond. Hou de rug recht, breng je hoofd naar beneden en kijk door je armen naar je navel. Houd aan voor 5 ademhalingen en herhaal vijf keer.

Mijn eigen ervaring
Al een aantal jaren was ik op zoek naar een tegengewicht voor de vele uren op de fiets. Recupereren vanuit de zetel gaf met niet de juiste voldoening. Ik had enerzijds nood aan een soort antipode voor de fietshouding en anderzijds aan een actie die ver weg staat van het fietsen, om er eens helemaal mentaal van los te koppelen. Maar het moest een actie zijn die me indirect toch een betere fietser zou maken. Vele eisen die ik niet onmiddellijk in een term kon samenvatten. Tot ik tip vijf in het interview met Evans las. Ik was geprikkeld en schuimde het internet af op zoek naar meer informatie. Een artikel met de titel: “De tour win je op een yogamatje”, legde de puzzelstukjes in elkaar. “Bij de Amerikaanse BMC-ploeg van tourwinnaar Cadel Evans en Karsten Kroon, wordt een deel van de trainingen vervangen door yoga.”, ging het artikel verder. Deze woorden spookten twee jaar lang in mijn achterhoofd voor ik concreet de stap naar de yogamat zette. Mijn schoonzus haalde me over de streep op een druilerige zondagochtend buiten seizoen. Of ik niet mee wilde gaan. Dat zag ik zeker zitten een uurtje relaxen op een matje, kon ik wel gebruiken. Dat ik integendeel zou puffen en zweten, had ik op geen enkele manier verwacht. Het effect op lichaam en geest de dagen die volgden, nog minder. Sinds die zondag ben ik een trouwe klant in het yogacentrum en kan ik niet anders dan Cadel bijtreden in zijn woorden. Of je er nu de Tour mee wint of de eindstreep haalt in een lokale marathon, de effecten van yoga overstijgen de sport en dat maakt het zo bijzonder. Maar nu over naar de feiten!

“Bij de Amerikaanse BMC-ploeg van tourwinnaar Cadel Evans, wordt een deel van de trainingen vervangen door yoga.”

De gordel
Yoga werkt de spieren los, de nek, schouders, de benen. Deze spieren worden op de fiets steeds in dezelfde houding gedwongen. Devloeiende soepele bewegingen bij yoga zijn een vorm van massage, het kan je op termijn je maandelijkse sessie bij de osteopaat besparen. Bij yoga span je steeds de spieren op rond de gordel. Hoewel er nooit spanning mag zijn tijdens een yoga pratice is het wel van belang dat je een zekere tonus houdt in je centrum. Op die manier worden haast onmerkbaar, maar zeer intens je spieren op een natuurlijke manier geprikkeld. De spieren in je gordel zorgen voor balans bij het sporten. Welke sport je ook doet, je kracht komt altijd voort vanuit de gordel. Het beoefenen van yoga is eigenlijk een vorm van core stability training zonder dat je met die intentie aan een sessie begint. Aan yoga doen is ook blessurepreventie, elke spier in je lichaam verstevigd waardoor het letterlijk en figuurlijk beter tegen een stootje kan.

De ademhaling
En dan de ademhaling: yoga begint bij het ademen, net als het leven en dus de sport. Elke beweging is afgestemd op een in- of uitademing waardoor je je heel bewust wordt van deze twee fasen. Adem je in op het verkeerde moment dan voel je dat de beweging stroef gaat. Neem je dat bewustzijn mee in je sport, dan gaat er een hele nieuwe wereld open. Controle over je ademhaling wanneer je zwaar in de rooie gaat geeft je nieuwe kracht. Er komt bij elke ademhaling meer zuurstof in je longen waardoor je weer harder kan. Goed ademen op de rustigere stukken bevordert de recuperatie. Het is allemaal heel logisch, maar dit vergeet je in het heetst van de strijd. Als je jezelf dit principe hebt eigen gemaakt op de yogamat, dan neem je dit mee naar de momenten waar het echt toe doet.

“Amerika is een duidelijke koploper, hier wordt yoga zelfs al geïntegreerd in de topsport.”

De geest en het lichaam
Wat van yoga een compleet plaatje maakt, is het feit dat het ook helpt om je geest in conditie te houden. Presteren op hoog niveau is niet alleen belastend voor je lijf maar ook voor je geest. Het is niet voor iedereen weggelegd om te gaan met de stress en de druk die bij een wedstrijd komt kijken of om je telkens opnieuw te motiveren voor weer een training. Toch is focus naast je fysieke conditie misschien welde belangrijkste eigenschap van een topsporter. Tijdens een yogasessie ben je in het moment en word je gedwongen enkel met jezelf en je lichaam bezig te zijn. Laat je je afleiden door je omgeving of door je eigen gedachtesprongen dan wordt dat afgestraft. Je raakt letterlijk uit balans. Die focus blijft na een les nazinderen en vertaalt zich in concentratie op jezelf in een wedstrijd, bovendien weet je perfect waar je lichaam toe in staat is. Wij als sporters zien het zo, eerst het fysieke dan het mentale, maar eigenlijk is yoga net het omgekeerde. Het is vooral een toestand van de geest, een wijze van leven en een andere geestelijke instelling die ons toelaat te leven als bewuste mensen, vervuld van rust, vrede en zelfvertrouwen. Als je deze drie mentale eigenschappen samen met een sterke fysieke conditie aan de start van een cruciale wedstrijd bezit, dan kan er niet veel meer mis gaan.

“De grootste voordelen van power yoga zijn kracht, lenigheid en uithouding. Verbetering van je ademhaling en een beter lichaamsbesef zijn extra troeven.”

De yogi en de yoga
Net als de relatie met je trainer, waar ik het in het eerste deel van deze reeks over had, is ook de relatie met en het vertrouwen in je yogi van groot belang. En aangezien yoga te maken heeft met alle facetten van ons menselijk zijn, is het te begrijpen dat er vele soorten yoga bestaan. Aanvankelijk vertrekken ze vanuit een verschillend aspect, maar uiteindelijk voert elke vorm van yoga naar hetzelfde doel:meester zijn over zichzelf, het beheersen van zijn lichamelijke en geestelijke kwaliteiten. Ik heb de perfecte yogi en de perfecte vorm van yoga gevonden. Kristel Decat geeft in haar centrum in Bornem onder andere poweryoga. “Power yoga is een pittige, actieve, dynamische vorm van yoga waarbij je je lichaam uitdaagt. De grootste voordelen van power yoga zijn kracht, lenigheid en uithouding. Verbetering van je ademhaling en een beter lichaamsbesef zijn extra troeven. De mentale voordelen vloeien uit de fysieke voort. Door letterlijk meer rechtop in het leven te staan, krijg je meer zelfvertrouwen en durf. Je voelt je ook vrijer. Je hoeft geen topconditie te hebben om eraan te beginnen, maar je moet wel je tijd nemen om langzaam op te bouwen én je mag niet bang zijn om hard te werken.” vertelt Kristel. Ik kan mezelf ondertussen ervaringsdeskundige noemen en kan Kristel en Cadel Evans alleen maar bijtreden in hun overtuiging. En omdat het nog niet mooi genoeg is geweest, krijgen jullie er volgende uitspraak nog bij: een keer yoga in de week verandert je lichaam, drie keer yoga in de week verandert je leven. Ik hoop dat jullie het op een dag zelf zullen ondervinden. Als jullie ooit in downdogpose op de mat liggen, denk dan nog maar een keertje aan mij zoals ik telkens aan Cadel Evans denk.

Ohm Shanti Namaste !